تاریخچه بسکتبال در جهان و ایران

در این مقاله به موضوع تاریخچه ورزش بسکتبال در جهان و ایران همراه با قوانین اولیه این ورزش که توسط دکتر جیمز نای اسمیت اختراع کننده ورزش بسکتبال تنظیم شد و عناوین و مقام های کسب شده توسط تبم ملی بسکتبال ایران در رقابتهای جهانی و آسیایی خواهیم پرداخت.

 

1. تاریخچه و چگونگی پیدایش ورزش بسکتبال

2. قوانین بسکتبال در ابتدا ابداع  آن توسط دکتر جیمز نای اسمیت

3. تاریخچه بسکتبال در ایران

4. عناوین کسب شده در رقابت های جهانی آسیایی توسط تیم ملی بسکتبال

 

 

با شنیدن نام هایی مانند مایکل جردن، مجیک جانسون و شکیل اونیل ناخودآگاه بسکتبال و لیگ NBA ما را به دنیای پر هیجان خودش خواهد برد لیگی که بازی کردن در آن جزء آرزوهای هر بسکتبالیستی است. کمتر کسی را مبتوان یافت که با بسکتبال غریبه باشد و یا توپی به سمت سبد بسکتبال رها نکرده باشد از این رو بر آن شدیم تا نگاهی گذرا به تاریخچه این ورزش در جهان و کشورمان داشته باشیم البته در مقالات قبلی پیرامون توپ بسکتبال مفصل توضیحاتی را ارائه کرده ایم برای آشنایی با تاریخچه و چگونگی پیدایش این ورزش با ما همراه باشید.

بیشتر بدانید : راهنمای خرید توپ بسکتبال

مایکل جردن اسطوره بسکتبال جهان

تاریخچه و چگونگی پیدایش ورزش بسکتبال

ورزش بسکتبال در سال 1891 میلادی در کشور آمریکا ابداع شده است اما پیشینه این ورزش به قرن ها قبل از ابداع آن در آمریکا ، در آمریکای جنوبی در کشورمکزیک فعلی در بین قبایل مایا و اولماک با نام پوک تا پوک ( POK-TA-POK) و درکشورمان ایران در میان گله داران با نام پاتو ( PATO) چیزی شبیه بازی بسکتبال انجام می شده است به صورتی که در بین قبایل مایا و اولماک از توپ و حلقه ای تقریبا شبیه به بازی بسکتبال کنونی ، توپی که از برگ درختان ساخته شده بود و حفره هایی به منظور سبد در زمینی وسیع  قرار داشت بازی میشده است اما در کشورمان این بازی به این شکل بود که سوارکاران در قالب دو تیم در میدانی وسیع توپی را که دارای دستگیره هایی بود با پاس دادن به یکدیگر به نزدیک تیرک چوبی که در روی آن حلقه و سبدی توری قرار داشت بیاندازند.

همانطور که گفته شد ورزش بسکتبال در آمریکا ابداع شد. در سال 1981 دکتر جیمز نای اسمیت کانادایی  DR. james naismith الاصل که تابعیت آمریکا را داشت و دریکی دانشگاه های ایالت ماساچوست آمریکا به نام اسپرینگ فیلد Spring field مشغول تدریس بود توسط ریاست دانشگاه مامور شد تا ورزشی را ابداع کند تا دانشجویان در فصول سرد سال که  ورزش کردن در فضای باز مشکل است بتوانند در جهت آمادگی جسمی ورزشی را در سالن انجام دهند تا برای فصل بهار و تابستان برای انجام مسابقات هاکی ، فوتبال و بیسبال از آمادگی بدنی برخوردار باشند. دکتر نای اسمیت پس از تحقیق به این نتیجه رسد که ورزشی را ابداع کند که توپ در آن نقش اساسی داشته باشد و بازی به صورت تیمی انجام و بر مهارت فردی بازیکنان دلالت داشته و برخورد های فیزیکی و خشن در آن نقش نداشته و کاملا قانون مند باشد حاصل تحقیقات دکتر جیمز نای اسمیت ابداع ورزش بسکتبال شد.

تاریخچه و چگونگی پیدایش ورزش بسکتبال

در ابتدای شروع بازی دکتر جیمز نای اسمیت دو سبد حمل میوه را در دو طرف دیوار سالن ورزش دانشگاه اسپرینگ فیلد در ارتفاعی نسبتا بلند تر از قد یک انسان بلند قامت نصب و از دانشجوبان ورزشکار خواست تا در قالب دوتیم  تلاش کنند توپ را با دست و به شکل پاس کاری به داخل سبد تیم مقابل بیندازند. در این خلال تیمی که توپ را اختیار ندارد باید مانع از انداختن توپ یه سبد ش شده و تلاش کند توپ را صاحب شود. اولین مسابقه بسکتبال در قالب دو تیم 9 نفره در سالن ورزشی دانشگاه اسپرینگ فیلد انجام و نخستین گل تاریخ بسکتبال را دانشجویی به نام ویلیام چیلس به ثمر رساند کمی بعد فردی بنام فرانک موهان با توجه به نوع بازی که در آن توپ و سبد دو جزء اصلی و هدف این ورزش بودند این ورزش را بسکتبال نامید که مورد توجه و قبول دکتر جیمز نای اسمیت قرار گرفت و نام بسکتبال بدین شکل تثبیت شد.

بیشتر بدانید : خلاصه قوانین جدید بسکتبال

دکتر جیمز نای اسمیت ابداع کننده والیبال

قوانین بسکتبال در ابتدا ابداع  آن توسط دکتر جیمز نای اسمیت

دکتر جیمز نای اسمیت پس از ابداع بسکتبال به این جهت که این ورزش تبدیل به ورزشی خشن نشود قوانین و مقررات دقیقی برای بسکتبال تنظیم کرد از جمله آن قوانین :

  1. 1.  بازیکنان یه هیچ عنوان اجازه نداشتند که توپ را از دست یکدیگر بربایند
  2. 2.  بازیکنی که توپ را در اختیار داشت اجازه آن را نداشت که با توپ قدم زده و با بدود
  3. 3. انجام هر نوع حرکت فیزیکی مانند هل دادن و یا خشونت ودرگیری فیزیکی ممنوع بود
  4. 4. تنها باریکنانی که توپ را در اختیار نداشتند مجاز بودند که به هر سمت زمین که مایلند دویده و جایگیری کنند.
  5. 5. بازیکن صاحب توپ موظف است توپ را به هم تیمی های خود رسانده و یا اقدام به شوت به سمت سبد تیم حریف کند.
  6. قوانین بسکتبال در ابتدا ابداع  آن توسط دکتر جیمز نای اسمیت

این 5 مورد جزء قوانین اولیه ورزش بسکتبال بود که توسط دکتر نای اسمیت وضع شد وی پس از مدتی  اقدام به تکمیل و تنظیم قوانبن جامع تری برای بسکتبال نمود و یک نسخه از آن را برای دانشگاههای علاقمند به این ورزش جدید ارسال کرد. باید اشاره کرد که در ابتدای ابداع بسکتبال از سبد های میوه ای استفاده می شد که انتهای آن مسدود یود و هنگامی که توپ درون سبد قرار میگرفت باید شخصی با کمک نردبان توپ را از داخل آن خارج و دوباره بازی به جریان می افتاد که این خود یک اشکال در این ورزش محسوب می شد درست یکسال بعد از ابداع بسکتبال فردی به نام لئوآلن در سال 1892 سبدی از جنس سیم  ساخت که از مقاومت و استحکام بیشتری نسبت به سبد های میوه ای که از جنس چوب و الیاف بودند برخوردار بود که با استقبال خوبی رو به رو شد و چندی نگذشت که این ورزش جدید در میان دانشجویان دانشگاه اسپرینگ فیلد و سایر دانشگاههای ایالت ماساچوست از محبوبیت بی نظیری برخوردار شد. در سال 1982 دکتر جیمز نای اسمیت قوانین بازی بسکتبال را در قالب کتابی منتشر و در دسترس عموم قرار داد و اولین مسابقه رسمی بسکتبال در سال 1896 میان تیمی از دانشگاه آیووا و تیمی از دانشگاه شیکاگو برگذار شد که در نهایت این بازی تاریخی با نتیجه 15 به 12 به نفع  تیم دانشگاه شیکاگو به پایان رسید.

 

چگونگی تشکیل فدراسیون جهانی بسکتبال FIBA

با فراگیر شدن ورزش بسکتبال در میان دانشگاههای سراسر آمریکا و انجام بازی بسکتبال در میان دانشجویان آرام آرام این ورزش به سطح جامعه آمریکا نفوذ کرد به شکلی که بازی بسکتبال در اماکن عمومی رواج پیدا کرد و توسط دانشجویان خارجی محصل در دانشگاههای امریکا به کشور های خود شناسانده شد و اولین کشوری که بسکتبال را در خود پذیرا شد کانادا بود و پس از آن در فرانسوی ها در سال 1893 ، هندی ها و چینی ها در سال 1894 ، بریتانیایی ها در سال 1894 و ژاپن در سال 1911 با ورزش بسکتبال آشنا شدند درسال 1932 در کشور سوئیس و شهر ژنو فدراسیون جهانی بسکتبال ( ) با نمایندگی چندین کشور تاسیس و شروع به فعالیت کرد و در سال 1936 به رقابت های المپیک در کشور آلمان و شهر برلین راه یافت و مسابقات بسکتبال در این المپیک با حضور 21 تیم صورت گرفت و در نهایت کشور آمریکا به قام قهرمانی و کسب مدال طلا و کشورهای کانادا و مکزیک به ترتیب دوم و سوم شدند. کشورمان در سال 1945 به عضویت فدراسیون جهانی  ورزش بسکتبال ( FIBA ) در آمد.

فدراسیون جهانی والیبال

تاریخچه بسکتبال در ایران

برخی بر این عقیده هستند که ورزش بسکتبال در سال 1280 شمسی برابر با 1901 میلادی به ایران وارد شده است اما آنچه که در تاریخ این ورزش در کشورمان به ثبت رسیده حاکی از آن است که بسکتبال در خلال سالهای 1310 الی 1311 توسط کارمندان سفارتخانه های خارجی به ایرانیان شناسانده شده است که به طور غیر رسمی در بین عوام انجام می گرفته است اما آنچه مشخص است ورزش بسکتبال توسط یک دانشجوی ایرانی به نام فریدون شریف زاده که در کشور ترکیه تحصیل می کرده است به طور رسمی وارد ایران شده و برای اولین بار در دبیرستان البرز تهران به دانش آموزان این دبیرستان معرفی و زمینه پایه گذاری و آموزش آن به طور رسمی از این مقطع در کشورمان شروع شده است. با فراگیر شدن این ورزش درکشورمان در سال 1324 شمسی مصادف با سال 1945 میلادی فدراسیون بسکتبال در کشور تاسیس و به عضویت فدراسیون جهانی این ورزش در آمد. دقیقا سه سال بعد تیم ملی بسکتبال کشورمان در سال 1948 موفق شد جواز حضور در اولین رقابت بین االمللی خود یعنی المپیک لندن را کسب کند و مقام 14 مسابقات را کسب کند. پس از المپیک لندن از کشورمان دعوت شد تا در رقابتهای اروپایی سال 1950 بسکتبال که در کشور ترکیه انجام می شد شرکت کند که در آن رقابتها کشورمان با درخشش خیره کننده بازیکنان توانست  مقام سومی رقابت ها را کسب نماید. یک سال بعد کشورمان موفق شد در اولین دوره بازیهای آسیایی که در کشور هند و شهر دهلی نو انجام می شد به مقام سومی آسیا نائل شود که این شروع فعالیت بسکتبال کشورمان بود و همواره بسکتبال کشورمان جزء مدعیان اصلی قهرمانی این ورزش در سطح آسیا محسوب می شود که ستارگانی نیز حامد حدادی و ارسلان کاظمی با درخشش در رقابت های آسیایی موفق به حضور در لیگ ان بی ای آمریکا معتبر ترین لیگ بسکتبال جهان شدند.

در ادامه به عناوین کسب شده توسط تیم ملی بسکتبال کشورمان در سطح آسیایی و جهانی خواهیم پرداخت.

بازیکنان تیم ملی بسکتبال در المپیک 1948 لندن

عناوین کسب شده در رقابت های جهانی آسیایی توسط تیم ملی بسکتبال

 قهرمانی آسیا : 3 بار در سالهای 2007، 2009 ،2013  ودر سال 2015 مقام سوم آسیا

بازیهای آسیایی : 1 بار نایب قهرمانی در سال 2014 و 3 بار مقام سومی در سالهای 1951، 2006، 2010

قهرمانی غرب آسیا : 5 دوره در سالهای 2004، 2005، 2010، 2011، 2013 نایب قهرمانی 2 دوره در سالهای 2012، 2014

رقابت های کاپ آسیا : 2 دوره سالهای 2012، 2014

رقابتهای توپ الماس FIBA : مقام چهارمی سال 2008

رقابت های المپیک : بهترین نتیجه کسب شده مقام 11 رقابت های المپیک 2008 چین.

عناوین کسب شده توسط تیم ملی والیبال کشورمان گواه این است که همواره تیم ملی کشورمان از مدعیان اصلی این ورزش در سطح آسیا بوده است.

حامد حدادی پر افتخار ترین بسکتبالیست کشورمان

کالاورزش